آلودگى هوا و اثرات احتمالى آن بر سلامتى

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: گوناگون

موضوع: آلودگى هوا و اثرات احتمالى آن بر سلامتى

آلودگى هوا چيست؟
آلودگى هوا به معناى مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتى است كه كيفيت هوا را كاهش مى دهند.
در شهرها ماشين ها، اتوبوس ها و هواپيماها و نيز صنايع و ساختمان سازى ممكن است باعث آلودگى هوا شوند. در خارج شهرها غبار حاصل از شخم زدن زمين ها به وسيله تراكتورها، ماشين ها و كاميون هايى كه در جاده هاى شنى يا خاكى مى رانند، ريزش كوه و دود حاصل از آتش سوزى بيشه ها و مزارع باعث آلودگى هوا مى شود.
يك عامل مهم ديگر آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمين است. ازن در سطح زمين هنگامى تشكيل مى شود كه گازهاى آلاينده حاصل از اتومبيل ها و ساير وسائلى كه سوخت مصرف مى كنند با نور خورشيد واكنش مى كنند؛ در نتيجه گاز ازنى به وجود مى آيد كه براى انسان سمى است. اين گاز ازن در شرايط ساكن بودن هوا، درخشندگى نور خورشيد و آب وهواى گرم بيشتر به وجود مى آيد. اين ازن در سطح زمين را نبايد با ازن «خوب» كه كيلومترها بالاتر در قسمت فوقانى جو زمين قرار دارد و اشعه ماوراء بنفش مضر خورشيد را جذب مى كند اشتباه گرفت. اگزوز اتومبيل ها در شهرها آلاينده هاى متعددى را از خود خارج مى كند؛ از جمله:
مونوكسيد كربن، دى اكسيد نيترو?ن، دى اكسيد گوگرد، ذرات معلق از جمله ذرات كوچكتر ۱۰ ميكرومتر،بنزن، فرمالوئيد، هيدروكربن هاى چندحلقه اى.

آلودگى هوا چه علائمى در فرد ايجاد مى كند؟

آلودگى هوا مى تواند باعث تحريك چشم ها، گلو و ريه ها شود. سوزش چشم سرفه و احساس سنگينى در سينه در هنگام قرار گرفتن در معرض آلودگى شديد شايع است.
افراد مختلف واكنش هاى متفاوتى به آلودگى هوا نشان مى دهند. برخى ممكن است از احساس سنگينى در قفسه سينه و سرفه شديداً ناراحت باشند و برخى ديگر ممكن است هيچ واكنشى نشان ندهند و متوجه آلودگى هوا نباشند. با توجه به اينكه ورزش و فعاليت جسمى نياز به تنفس سريع تر و عميق تر دارد، ممكن است باعث تشديد علائم فوق شود. بيمارانى كه مبتلا به بيمارى قلبى مانند آن?ين صدرى (درد قفسه سينه ناشى از كاهش خونرسانى به ماهيچه قلب)، بيمارى هاى ريوى مانند آسم يا آمفيزم هستند، معمولاً حساسيت بيشترى به آلودگى هوا دارند و زودتر از ديگران متوجه آن مى شوند.

تاثير آلودگى هوا بر سلامتى

خوشبختانه در اغلب افراد سالم با برطرف شدن آلودگى هوا علائم ناشى از آن هم برطرف مى شود. اما برخى افراد حساسيت بيشترى به اثرات آلودگى هوا نشان مى دهند.
كودكان ممكن است با ميزان هاى كمتر آلودگى هوا احساس ناراحتى كنند. كودكان در مناطق داراى هواى آلوده بيشتر دچار برونشيت و گوش درد مى شوند.مبتلايان به بيمارى قلبى يا ريوى با شدت بيشترى به هواى آلوده واكنش نشان مى دهند. اين افراد در طول دوره هاى آلودگى شديد هوا بايد فعاليت هاى خود را در بيرون خانه محدود كنند و مراقبت هاى پزشكى بيشترى را خواستار شوند. به غير از مرگ و ميرهاى ناشى از آلودگى هاى بسيار شديد هوا در كوتاه مدت، هر روز بيشتر و بيشتر مشخص مى شود كه آلودگى هوا به مقدار كم در درازمدت مى تواند اثرات زيان آورى بر روى انسان ها داشته باشد. براى مثال تحقيقى كه به تازگى در آمريكا در كاليفرنياى جنوبى انجام شده است نشان داده زنانى كه در طول دوران باردارى به علت آلودگى شديد هوا- در معرض مقادير زياد ازن قرار گرفته اند- با خطر تولد، تاخير رشد جنين هايشان و تولد نوزادان كم وزن روبه رويند.

در مقابل آلودگى هوا چه بايد كرد؟

به گزارش هاى روزانه سازمان هاى كنترل كننده كيفيت هوا توجه كنيد. (در تهران مى توانيد به وب سايت شركت كنترل كيفيت هوا www.aqcc.org مراجعه كنيد و وضع آلودگى هوا را به تفكيك مناطق مختلف شهر ببينيد.)
براى سنجش كيفيت هوا از معيارى به نام ضريب كيفيت هوا (Air Quality Index=AQI) استفاده مى شود كه بر حسب شدت آلودگى از صفر تا ۵۰۰ درجه بندى مى شود. AQI بالاتر از ۱۰۰ نشان دهنده هواى ناسالم است. در صورتى كه در منطقه زندگيتان AQI از ۱۰۰ بالاتر رفت به خصوص اگر هوا آفتابى باشد يا به علائمى مثل سنگينى قفسه سينه، سوزش چشم يا سرفه دچار شديد خودتان را از هواى آلوده دور نگه داريد و اقدامات زير را انجام دهيد:

* حتى المقدور در طول روزهايى كه ميزان آلودگى هوا بالاست در خانه بمانيد. ميزان بسيارى از آلاينده هاى هوا در داخل خانه كمتر از خارج خانه است.

* اگر مجبوريد از خانه خارج شويد، كارهاى خود را صبح زود انجام دهيد يا آنها را به پس از غروب آفتاب موكول كنيد. اين مسئله به خصوص از لحاظ اجتناب از ازن توليد شده در نتيجه تابش نور خورشيد در هواى آلوده شهرهاى بزرگ اهميت دارد.

* در شرايط آلودگى هوا از ورزش يا فعاليت جسمى شديد در خارج خانه اجتناب كنيد؛ هرچه سريع تر تنفس كنيد هواى آلوده بيشترى را وارد ريه هاى خود مى كنيد.اين اقدامات معمولاً در كودكان و بزرگسالان سالم جلوى ايجاد علائم را خواهد گرفت. اما اگر در نزديكى يك منبع آلوده كننده مشخص زندگى مى كنيد يا بيمارى مزمن قلبى يا ريوى داريد با دكترتان براى حفاظت خودتان از آلودگى هوا مشورت كنيد.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی