فوليت و فوليك اسيد از ويتامين‌هاي ضروري براي رشد سلول‌ها

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: گوناگون

موضوع: فوليت و فوليك اسيد از ويتامين‌هاي ضروري براي رشد سلول‌ها

فوليت و فوليك اسيد از ويتامين‌هاي ضروري براي رشد سلول‌ها
فوليت و فوليك اسيد انواعي از ويتامين‌هاي B محلول در آب هستند و فوليت به طور طبيعي در غذا وجود دارد.
فوليك اسيد نوعي مصنوعي و ساخته شده از ويتامين فوليت است كه در مكمل‌ها و غذاهاي غني شده يافت مي‌شود. فوليت براي توليد و نگهداري از سلول‌هاي جديد ضروري است. وجود اين ويتامين‌ به ويژه در دوره‌هاي تقسيمات و رشد سريع سلولي مانند دوران جنيني و بارداري اهميت دارد. و تامين فوليت براي ساخته شدن مولكول‌هاي DNA و CNA كه آجرهاي ساخته شده سلول‌ها هستند، مورد نياز است. فوليت همچنين از بروز تغييراتي در مولكول DNA كه اين تغييرات منجر به ابتلا به سرطان مي‌شود، جلوگيري مي‌كند. هم افراد بزرگسال و هم كودكان براي ساخته شدن گلبول‌هاي قرمز طبيعي در خون و جلوگيري از بروز كم خوني به فوليت نيازمند هستند.

چه نوع غذاهايي حاوي فوليت هستند؟

سبزيجات با برگ‌هاي پهن و سبز مانند اسفناج و برگ شلغم، نخود و لوبياي خشك، حبوبات و فرآوردهاي غلاتي غني شده و برخي از ميوه‌ها و سبزيجات از منابع غني فوليت به شمار مي‌آيند. از سال 1998 از توليدكنندگان مواد غذايي در ايالات متحده خواسته شده تا فوليك اسيد را به نان‌ها، حبوبات، آردها، ذرت‌ها، ماكاروني‌ها، برنج و ساير غلات غني شده بيافزايند. هدف از اين برنامه‌ها به ويژه كاهش خطر بروز نواق لوله عصبي در نوزادان بوده است.

ما به چه مقدار فوليت نيازمند هستيم؟

براساس ميزان توصيه شده در رژيم غذايي روزانه براي هر مرد و زن بزرگسال از سن 19 سالگي به بعد مقدار مورد نياز فوليت 400 ميكروگرم در روز است. به علاوه در طول بارداري و شيردهي اين مقدار افزايش يافته و به 500 ميكروگرم در روز مي‌رسد.

چه موقع كمبود فوليت در بدن به وجود مي‌آيد؟

بدن انسان زماني با كمبود فوليت مواجه مي‌شود كه نياز آن به اين ويتامين بيشتر مي‌شود درحالي كه دريافت آن از طريق رژيم غذايي كافي و مناسب نيست و يا بدن بيشتر از حد معمول فوليت از دست مي‌دهد. همچنين مصرف برخي از داروها كه با توانايي بدن در مصرف فوليت تداخل دارد مي‌تواند نياز بدن را به اين ويتامين افزايش دهد. برخي از شرايطي كه نياز به فوليت را در بين افزايش مي‌دهد عبارتند از:

1- بارداري و شيردهي.

2- مصرف الكل.

3- اشكال در جذب مواد غذايي.

4- دياليز (كليه)

5- بيماري كبد

6- ابتلا به انواع خاص كم خوني‌ها

مصرف برخي داروها نيز از جمله داروهاي ضد تشنج مانند يلانتين، فنيتوئين و پريميدون، داروي متفورمين كه گاهي براي كنترل قند خون در بيماري ديابت نوع دوم مصرف مي‌شود، سولفاسالازين كه براي كنترل التهاب مربوط به زخم كوليت و برخي از داروها كه براي درمان انواعي از سرطان و يا آرتروز استفاده مي‌شوند، در افزايش نياز بدن به فوليت تاثير دارد.

علايم فقدان يا كمبود فوليت در بدن

علايم كمبود فوليك اسيد در بدن اغلب خفيف هستند. اسهال، بي‌اشتهايي و كاهش وزن ممكن است در اين شرايط بروز كند. علايم ديگر اين كمبود عبارت از ضعف، زخم شدن زبان، سردرد، تپش قلب، تحريك‌پذيري و بروز اختلالات رفتاري هستند. در زناني كه با كمبود اين ويتامين مواجه هستند در صورت باردارشدن احتمال اينكه نوزاد كم وزن و يا مبتلا به نارسايي لوله عصبي و يا پيش از موعد به دنيا بياورند، بيشتر است. در بزرگسالان نيز كم خوني از علايم پيشرفته كمبود فوليت است.

در نوزادان و كودكان، كمبود فوليت مي‌تواند ميزان رشد را كاهش دهد. البته برخي از اين علايم نيز ممكن است دلايل ديگر پزشكي داشته باشند و علت آن‌ها كمبود فوليت نباشد. لذا مراجعه به پزشك براي ارزيابي اين علايم و به منظور دريافت مراقبت هاي پزشكي مناسب حائز اهميت است.

در پاسخ به اين سوال كه چه كساني براي جلوگيري از بروز اين كمبود بايد فوليك اسيد اضافي مصرف كنند بايد گفت كه زناني كه در سن باردار شدن هستند، افرادي كه الكل مصرف مي‌كنند، تمام افرادي كه داروهاي ضد تشنج و يا داروهايي مصرف مي‌كنند كه با عملكرد فوليت تداخل پيدا مي‌كنند، افرادي كه مبتلا به كم خوني ناشي از فقر فوليت مي‌شوند افراد مبتلا به سوء جذب، بيماري كبد هستند و يا دياليز مي‌شوند مي‌توانند با مصرف مكمل‌هاي فوليك اسيد از مشكلات ناشي از كمبود آن جلوگيري كنند.

لازم به يادآوري مجدد است كه مصرف فوليك اسيد براي تمام زناني كه ممكن است بادار شوند بسيار اهميت دارد.

خطرات ناشي از مصرف بيش از حد فوليك اسيد براي بدن چيست؟

خطر مسموميت ناشي از مصرف زياد فوليك اسيد اندك است. اما درعين حال مكمل‌هاي حاوي اين ويتامين نبايد بيش از حد توصيه شده مصرف شوند چرا كه اين امر علايم ناشي از كمبود ويتامين B12 را پنهان مي‌كند. به علاوه بايد نسبت به تداخل ميان ويتامين B12 و فوليك اسيد همواره آگاه و هوشيار بود. مكمل‌هاي فوليك اسيد مي‌توانند كم خوني ناشي از فقر ويتامين B12 را بهبود بخشد اما فوليك اسيد نمي‌تواند تغييراتي را كه در نتيجه‌ فقدان ويتامين B12 در سيستم اعصاب بروز مي‌كند، اصلاح كند. از اين رو آسيب دايمي به سيستم اعصاب در صورتي كه كمبود ويتامين B12 جبران نشود، بروز خواهد كرد.

از اين رو مصرف روزانه مكمل‌هاي فوليك اسيد نبايد بيشتر از 1000 ميكروگرم باشد تا مانع از پنهان شدن علايم ناشي از كمبود B12 در نتيجه مصرف زياد فوليك اسيد شود. همچنين براي افراد بزرگسال آگاه از ارتباط ميان فوليك اسيد و ويتامين B12 بسيار مهم است چرا كه آن‌ها بيشتر در معرض كمبود اين ويتامين B12 هستند لذا اگر شما 50 سال يا بيشتر داريد حتما پيش از مصرف هر گونه مكمل‌هاي حاوي فوليك اسيد بايد در صورت وضعيت ويتامين B12 در بدنتان با پزشك مشورت كنيد. لازم به تذكر است كه كمبود فوليت، ويتامين B12 و يا ويتامين B6 مي‌تواند منجر به افزايش نوعي اسيد آمينه در خون شده و در نتيجه خطر بروز بيماري‌هاي قلبي يا سكته قلبي را افزايش دهد.

از آنجا كه فوليت در تعمير و عملكرد مولكول وراثتي DNA نقش دارد و كمبود آن مي‌تواند به اين مولكول آسيب برساند لذا برخي از شواهد پزشكي حاكي از آن است كه كمبود اين ويتامين مي‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزايش دهد.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی