هر چهر‌ه‌اي با لبخند زيباترنيست

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: سيگار

موضوع: هر چهر‌ه‌اي با لبخند زيباترنيست

سلامت :سيگاري‌ها دوبرابر زودتر از افراد ديگر دندان‌هاي سالم خود را به علت بيماري‌هاي لثه از دست مي‌دهند
دكتر فرين ميزانيان
از بدي‌ها و مضرات سيگار زياد شنيده‌ايم و خوانده‌ايم،‌ حتي كار به جايي رسيده كه روي پاكت‌هاي سيگار هم درباره مضرات استفاده از آن مي‌نويسند. وقتي به مضرات سيگار فكر مي‌كنيد، چه چيزهايي به ذهنتان مي‌رسد؟ سرطان ريه، تنگي نفس، آسم و... همه اينها درست است و اگر بيماري‌هاي قلبي را هم به اين مجموعه اضافه كنيم تقريبا چيزي را از قلم نينداخته‌ايم، جز اولين عضو بدن كه سيگار مستقيما با آن تماس و ارتباط دارد، يعني دهان.
در ميان مشكلاتي كه سيگار براي ناحيه دهان و دندان به وجود مي‌آورد، لثه‌ها عضوي هستند كه بسيار تحت تا‡ثير تنباكو قرار مي‌گيرند و مصرف تنباكو سلامت آن را به خطر مي‌اندازد. هدف از اين مقاله تنها اين نيست كه خطرات سيگار كشيدن و استعمال انواع مختلف تنباكو بيان شود، بلكه توصيه‌اي است براي سيگاري‌هاي حرفه‌اي كه اگر تصميم ندارند سيگار كشيدن را كنار بگذارند، دست‌كم با مراجعه مرتب به دندانپزشك، رعايت مسائل بهداشتي و مراقبت كامل از لثه‌ها سعي كنند خطرات تنباكو براي لثه‌ها را به حداقل كاهش دهند.
لثه سالم، لثه بيمار
شناختن سلامت و بيماري لثه‌ها مهم است. به عبارتي بايد بدانيم كدام علامت‌ها نشانگر يك لثه سالم هستند تا از بيمار شدن لثه‌هايمان آگاه شويم و به فكر چاره باشيم.
نشاني لثه سالم را اين‌طوري پيدا كنيد:
رنگ: صورتي، قوام: سفت، لبه‌ها: چاقويي و تيز و چسبندگي به دندان: زياد. بنابراين اگر در دهان خودتان يا ديگري لثه‌هاي قرمز و خونريزي‌دهنده ديديد كه به صورت نرم و شل روي دندان‌ها قرار گرفته‌اند، چسبندگي زيادي به دندان ندارند و لبه آنها گرد و برجسته است، لطفا كمي درباره سلامت لثه‌ها نگران شده، به فكر چاره باشيد. لثه‌هايي كه با مسواك زدن، نخ كشيدن و در موارد حادتر به صورت خودبه‌خود خونريزي مي‌كنند، بيمار هستند.
اگر لثه به شدت بيمار شود و چسبندگي خود را از دندان و استخوان از دست بدهد، بين دندان و لثه فاصله‌اي ايجاد مي‌شود كه به <پاكت> لثه‌اي موسوم است. اين پاكت محل تجمع خوبي براي ميكروب و فرآورده‌هاي آن و به دنبال آن حادتر شدن بيماري‌هاي لثه است.
در مراحل بعدي و بسيار شديد بيماري‌هاي لثه، استخوان‌هاي حمايت‌كننده دندان‌ها در فك تحليل مي‌روند. دندان‌ها كم‌كم لق مي شوند و خيلي از مواقع دندان بدون آنكه كوچك‌ترين مشكلي داشته باشد، مي‌افتد. چه پايان عمر غم‌انگيزي براي يك دندان سالم!
تنباكو با لثه چه مي‌كند؟
سيگاري‌ها، دوبرابر بيش از ديگران به بيماري‌هاي لثه دچار مي‌شوند. معني ديگر اين جمله آن است كه سيگاري‌ها دوبرابر زودتر از افراد ديگر دندان‌هاي سالم خود را به علت بيماري‌هاي لثه از دست مي‌دهند. هرگونه مصرف تنباكو، اعم از پيپ، قليان، تنباكوهاي جويدني يا سيگار، بيماري‌هاي لثه را در پي دارند اما از آنجا كه بيشترين استفاده از تنباكو به صورت كشيدن سيگار است، معمولا از مصرف تنباكو به عنوان سيگار ياد مي‌كنيم.
پژوهشگران دانشگاه كلمبيا به اين نتيجه رسيده‌اند كه خطرسازترين عامل سلامت لثه‌ها سيگار است. مواد موجود در تنباكو، جريان خون را در لثه‌ها كم مي‌كنند و به عبارتي لثه‌ها را در فقر غذايي و اكسيژن قرار مي‌دهند. درمان‌هايي كه براي بيماري‌هاي لثه انجام مي‌شود نيز با مصرف سيگار دوباره مختل مي‌شود، به عبارتي اگر كسي براي بهتر شدن وضع لثه‌هايش، به دستور دندانپزشك، مثلا اقدام به جراحي لثه كند و بعد از آنكه جراحي تمام شد، مجددا و بلافاصله سيگار كشيدن خود را ادامه دهد، با اين كار جريان خون موجود در بافت‌هاي لثه‌اي خود را كم مي‌كند و شرايط را براي بهبود مجدد لثه و زخم‌هاي حاصل از جراحي، به بدترين حالت مي‌رساند.
سيگار، دشمن زيبايي
اگر سيگاري نيستيد، حتما سعي مي‌كنيد خيلي از نزديك با سيگاري‌ها صحبت نكنيد، زيرا مطمئنا بوي بد دهان آنها، شما را آزرده مي‌كند، اما واي به روزي كه طرف سيگاري بخواهد خود را به معرض نمايش بگذارد. اين مرواريدهاي سفيد در دهان سيگاري‌ها، با جرم‌هاي سيگار، بدرنگ و نازيبا مي‌شود.
پژوهش‌ها نشان داده است در دهان سيگاري‌ها، بيشتر از سايرين جرم تشكيل مي‌شود. شايد علت اين قضيه كم شدن بزاق باشد. سيگار باعث كم شدن و به دنبال آن غليظ شدن بزاق مي‌شود و به دنبال آن كم‌كم جرم روي دندان‌ها تشكيل مي‌شود. از طرفي رنگدانه‌هاي سياه حاصل از سيگار روي دندان‌ها مي‌نشينند و دندان‌ها را زرد يا سياه جلوه مي‌دهند. جرم‌هايي كه روي دندان‌ها و در كنار لثه تشكيل مي‌شوند، محل تجمعي براي باكتري‌ها و آغاز بيماري‌هاي لثه است. سيگاري‌ها 2 تا 6 برابر غيرسيگاري‌ها دچار تخريب لثه مي‌شوند و استخوان‌هاي فك آنها 4/7 برابر بيشتر از ديگران تحليل مي‌رود.
جداي از رنگدانه‌هايي كه سيگار از خود به جاي مي‌گذارد و دندان‌ها را نازيبا مي‌كند ساختني‌هايي كه به جاي دندان‌هاي از دست رفته در دهان قرار مي‌گيرند نيز توسط سيگار تهديد مي‌شوند. مثلا زيبايي روكش‌هاي دندانپزشكي كه روي دندان‌ها قرار مي‌گيرند، علاوه بر رنگ و فرم روكش، بستگي به سلامت و فرم لثه‌اي دارد كه در مجاورت روكش قرار مي‌گيرد. از آنجا كه لثه‌هاي افراد سيگاري اغلب ملتهب و ناسالم است، روكش‌هاي قرار گرفته روي دندان‌هاي آنها هم هيچ‌گاه زيبايي واقعي خود را به دست نخواهد آورد.
دهان در چنگال سرطان
تنباكو مهم‌ترين و خطرناك‌ترين عامل ايجاد سرطان دهان است. بنا بر گزارش انجمن سرطان آمريكا:
* هرچقدر شخصي بيشتر و طولاني‌تر سيگار كشيده يا از تنباكوهاي جويدني استفاده كرده باشد، خطر ابتلا به سرطان دهان را هم در خود بالاتر مي‌برد.
*‌ احتمال بروز سرطان دهان در سيگاري‌ها شش برابر افرادي است كه سيگار نمي‌كشند.
* در بين افرادي كه سرطان دهان آنها درمان شده و مجددا سيگار كشيدن را شروع كرده‌اند، عود مجدد سرطان 37 درصد بود، حال آنكه در كساني كه سيگار را براي هميشه ترك كرده‌اند تنها 6 درصد عود سرطان اتفاق افتاده است.
* دود ناشي از سيگار، پيپ و قليان منجر به سرطان ناحيه دهان و همچنين نواحي پشتي آن مثل حلق، حنجره، شش‌ها و حتي مري، كليه و كيسه صفرا خواهد شد. كشيدن پيپ علاوه بر همه اينها عامل موثري براي ايجاد سرطان لب است.
*90 درصد كساني كه به گونه‌اي از سرطان دهان و حلق مبتلا شده‌اند، در گذشته نوعي از تنباكو را استعمال مي‌كرده‌اند.
تنباكوي بدون دود
خوشبختانه مصرف تنباكوي جويدني در كشور ما شيوع زيادي ندارد اما بيان چند نكته كوتاه درباره استعمال آن حائز اهميت است.
* نيكوتين تنباكوي جويدني سريع‌تر از سيگار وارد خون مي‌شود، نگهداشتن 30 دقيقه‌اي مقداري تنباكو در دهان معادل مصرف 4 نخ سيگار است.
* تنباكوي جويدني، خطر ابتلاي به سرطان دهان را بسيار بالا مي‌برد و زبان مهم‌ترين محلي است كه دچار سرطان مي‌شود.
* تنباكوي جويدني كه در دهان قرار مي‌گيرد، محل تجمع خوبي براي باكتري‌ها و خرده‌هاي غذا است. از آنجا كه اين تنباكو مدت طولاني در دهان باقي مي‌ماند، عامل مهمي براي پوسيدگي دندان خواهد بود.
* مصرف تنباكو منجر به كاهش حس چشايي و بوي بد دهان مي‌شود.
اگر سيگار كشيدن را قطع نمي‌كنيد...
همه آنچه گفته شد درباره بدي‌ها و مضرات سيگار بود و هر عقل سليمي حكم مي‌كند، انسان با دشمن سلامت خود، همزيستي نكند اما به هر حال، اگر قرار نيست سيگار كشيدن را ترك كنيد، دست كم اين نكات را رعايت كنيد تا دهان و دندان شما كمتر و ديرتر از خطرات سيگار آسيب ببينند:
* سيگار طوري روي لثه اثر مي‌كند كه عليرغم آنكه لثه بيمار است، خونريزي و قرمزي كمي در لثه ديده مي‌شود. بنابراين شما در نگاه اول ممكن است لثه‌تان را سالم تلقي كنيد؛ لطفا قضاوت را به دندانپزشكتان واگذاريد و هر از گاهي دست كم هر 6 ماه يك بار، براي بررسي وضعيت لثه‌هايتان به دندانپزشك مراجعه كنيد.
* جرم حاصل از سيگار، سلامت لثه‌ها و دندان‌هاي شما را به خطر مي‌اندازد. مرتب به دندانپزشك مراجعه كنيد تا با جرم‌گيري و تميز كردن دندان‌هايتان، خطرات ناشي از جرم را كاهش دهد.
* اگر سال‌هاي طولاني است كه سيگار مي‌كشيد و به نظرتان كنار گذاشتن سيگار به سلامت شما كمكي نخواهد كرد، سخت در اشتباهيد. در يك مقايسه بين افرادي كه سيگار را 11 سال پيش كنار گذاشته بودند و افرادي كه اصلا سيگار نكشيده بودند، مشاهده شد كه سلامت لثه‌هاي آنها كاملا مشابه يكديگر است و هر دو لثه‌هاي تقريبا سالمي دارند.
* حتي كم كردن مقدار سيگار هم كمك كننده است. وضعيت لثه كساني كه روزي يك و نيم پاكت سيگار مي‌كشند، 6 برابر بدتر از كساني است كه هرگز سيگار نكشيده‌اند، حال آنكه اگر كسي روزي نيم پاكت سيگار بكشد وضعيت لثه‌هاي او 3 برابر بدتر از لثه غيرسيگاري‌هاست

مطلب بعدی :: مطلب قبلی