مقدمه اي بر تانترا و يوگا

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: يوگا

موضوع: مقدمه اي بر تانترا و يوگا

واژه تانترا از دو ريشه سنسكريت تانوتي (بسط پيدا كردن) و ترياتي (آزاد شدن) تشكيل شده است كه اشاره ايست به بسط و گسترش يافتن هوشياري و رهايي انرژيهاي نهفته انساني يا به تعبير ديگر توسعه آگاهي و هوشياري تا ماوراء ماده و دستيابي به بيداري و دانش معنوي و در نتيجه رهايي از چرخه مرگ و زندگي.

تانترا دانش تجربه و شناخت نامتناهي است از طريق دنياي محدود و متناهي يا به عبارت ديگر روش استفاده از ماديات براي رسيدن به معنويات.

تانترا توسعه تجارب زندگي روزمره و در حقيقت زندگي كردن و لذت بردن كامل از آنرا وسيله اي براي رسيدن به آگاهي متعالي قرار مي دهد.

جهان بيني تانترا

از آنجايي كه شناخت هر آييني مستلزم آشنايي با جهان بيني آن مي باشد در اين قسمت به ارزيابي جهان بيني تانترا و مباحث مختلفي همچون خالق ، فرايند خلقت ، مخلوقات ، هدف غايي حيات ، راه رسيدن به اين هدف و انسان كامل از ديدگاه تانترا مي پردازيم.

خالق از ديد تانترا به صورت اتحاد دو اصل منفعل و فاعل هوشياري كيهاني (شيوا) و انرژي كيهاني (شاكتي) بيان مي گردد. شيوا عبارت است از هوشياري ابدي ، ازلي و غير فعال و شاكتي يا انرژي ابدي و ازلي ولي فعال كه در مقام خالق به حالت اتحاد اوليه كيهاني خود قرار گرفته اند.(بايد به اين نكته توجه داشت كه در اصل ماهيت واقعي هستي وراي اين مفهوم مي باشد ولي اين دريافت تنها در سطوح متعالي آگاهي حاصل مي گردد.)

بواسطه نيروي گمراه كننده مايا كه درون شاكتي نهفته است شيوا (هوشياري كيهاني) و شاكتي (انرژي كيهاني) از هم جدا شده و هوشياري و انرژي فردي را بوجود مي آورند. از شاكتي يا انرژي ، ابعاد مختلف عالم هستي اعم از ماده و انرژي ايجاد مي شود. شيوا يا هوشياري ، روح يا متعالي ترين عنصر وجودي موجودات زنده و نيز هوشياري نهفته در بطن موجودات غير زنده را بوجود مي آورد.

با توجه به ميزان تجلي هوشياري ، موجودات در سطوح مختلف تكامل قرار گرفته و به مراتب گوناگوني تقسيم مي شوند كه به ترتيب عبارتند از: جمادات ، نباتات ، حيوانات و انسانها (البته موجودات ديگري نيز وجود دارند كه از حيطه بحث كنوني ما خارج مي باشند). در جمادات ميزان هوشياري در پايين ترين سطح خود قرار گرفته و بتدريج هرچه به سمت انسان پيش برويم ميزان تجلي هوشياري بيشتر مي گردد.

با اين كه هوشياري و انرژي از هم جدا شده اند تا فرايند خلقت را بوجود بياورند ولي همواره در تلاشند تا با هم متحد گردند و بتوانند اتحاد اوليه كيهاني كه از آن بوجود آمده اند را دوباره تجربه كنند اين اتحاد مجدد هوشياري و انرژي فردي و تبديل آن به اتحاد اوليه كيهاني از ديدگاه تانترا به عنوان هدف غايي حيات ناميده مي شود. به بيان ديگر مي توان گفت پيمودن سير تكامل در انسان به معني اتحاد انرژي و هوشياري فردي و تبديل آن به هوشياري و انرژي اوليه كيهاني مي باشد. از آنجايي كه ميزان تجلي عنصر هوشياري در وجود جمادات ، نباتات و حيوانات كم مي باشد پيمودن مسير تكامل در آنها بصورت ناآگاهانه و غير ارادي رخ مي دهد. انسان در اين زنجيره در مرتبه بالاتري از تجلي هوشياري قرار گرفته است در نتيجه اتحاد نهايي شيوا و شاكتي تنها در كالبد انساني مي تواند رخ دهد همچنين بدليل داشتن ميزان تجلي هوشياري بالاتر و در نتيجه اختيار بيشتر تنها انسان است كه قادرمي باشد آگاهانه سير تكامل خود را تسريع نموده و يا بصورت طبيعي آن را بپيمايد.

در كالبد انساني انرژي فردي بصورت ماري چنبره زده در انتهاي ستون فقرات قرار گرفته كه كنداليني نام دارد و هوشياري فردي كمي بالاتر از فرق سر در مركزي بنام ساهاسرارا قرار دارد. تمرينات تانترا باعث تسريع فرايند تكامل يا به عبارت ديگر اتحاد هوشياري و انرژي فردي در انسان مي گردند. از طريق تمرينات تانترا انرژي كندالني بيدار شده به سمت بالا حركت كرده ، از چاكراها يا مراكز انرژي و هوشياري كه در امتداد ستون فقرات واقع شده اند مي گذرد تا زماني كه با هوشياري فردي در ناحيه ساهاسرارا متحد مي گردد. اتحاد نهايي هوشياري و انرژي فردي در ساهاسرارا رخ مي دهد كه در نهايت اتحاد اوليه پيش از خلقت هوشياري و انرژي كيهاني (شيوا و شاكتي) را تكرار مي كند.

در آيينها و فرق مختلف روشهاي گوناگوني براي رسيدن به اين هدف وجود داشته و اين تجربه نيز تحت عناوين مختلفي همچون سامادهي ، نيروانا ، موكشا ، كايواليا ، فناء في الله ، بازگشت به ملكوت . ... ناميد شده است. كساني كه به چنين تجاربي دست يافته اند نيز اوتار ، تجلي خداوند بر روي زمين ، پسر خدا ، جيوان موكتا و .... نام گرفته اند.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی