تكنيك ماهايوگا (7)بخش آخر

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: ماها يوگا

موضوع: تكنيك ماهايوگا (7)بخش آخر

نحوه ي انجام تكنيك :
اگر سحرخيز هستيد، بهتر است حدود 4 صبح بيدار شويد. در غير اينصورت بعد از بيدار شدن از خواب و قبل از صرف صبحانه تمرين را انجام دهيد.
پس از شستشوي بدن يا استحمام، به حالت تكريم در مقابل تصويري از «گورو»ي خود بنشينيد.
چون اين تكنيك متعلّق به «شري رامانا ماهاريشي» است مي توانيد او را به عنوان «گورو»ي خود انتخاب كنيد ؛ در غير اينصورت مي توانيد «گورو»ي دروني يا «گورو»ي ديگري را انتخاب كنيد.
از «گورو»ي خود بخواهيد تا شما را در «مِديتِيشِن»تان راهنما باشد.
جهت نشستن تان به سمت شمال يا شرق باشد.

مرحلة (1) : در وضعيّت راحتي بنشينيد و با چشمهاي بسته و بمدّت چند دقيقه، حركات تنفّس تان را تحت نظر بگيريد و مشاهده نمائيد كه در طيّ تنفّس، نفس از كدام نقطه به درون سينه فرو مي رود و خارج مي شود. اين نقطه محلّ قلب است و آن را به عنوان محلّ مديتيشن در نظر بگيريد.
معمولاً اين نقطه در وسط قفسة سينه، بين دو برجستگي سينه، بين دو برجستگي سينه، و مختصري به سمت راست مي باشد.

مرحلة (2) : با چشم هاي بسته و با چشم دروني يا چشم ذهن كه روي قلب متمركز شده است، بدون وقفه و با زبان خاصّ خودتان تكرار نمائيد : «من كه هستم؟»
در ابتدا اين تمرين را حدّاقل بمدّت 15 دقيقه انجام دهيد.
تدريجاً به اين مدّت بيافزائيد تا آن را به يك ساعت برسانيد.
قبل از پايان مدّت به هيچ دليل و بهانه اي از جايتان بلند نشويد.
توجّه كنيد كه تكرار مانترا مرتبّاً ادامه يابد.
تمرين را بهمين صورت، در بعد از ظهر (غروب) هم تكرار نمائيد.
استراحت بعد از مديتيشن :
در صورتيكه 15 يا 20 دقيقه تمرين كرده ايد، بمدّت 5 تا 10 دقيقه استراحت نمائيد.
در صورتي كه يك ساعت تمرين كرده ايد، 15 تا 20 دقيقه استراحت كنيد.
در صورتي كه در طيّ تمرين خيلي عميق شده ايد، مدّت استراحت را طولاني تر كنيد.
در طيّ استراحت بهتر است كه بطور طاق باز دراز بكشيد و روي خود را با پتوي گرمي بپوشانيد. ممكن است كه در طيّ استراحت بخواب رويد كه براي آزاد شدن خستيگهاي عميق بسيار خوب مي باشد.

مرحلة (3) : پس از چند ماه، وقتي كه بخوبي در مرحلة (2)، پيشرفت كرده و جا افتاده ايد، اين مرحله را شروع نمائيد.
با چشم هاي بسته و بعد از بيرون كردن سريع نفس از سينه و بدون كشيدن نفس جديد، نفس را هر چه طولاني تر و بدون فشار به بيرون از سينه بفرستيد (اين عمل را كومبهاكاي خارجي KumbhakaExternal مي گويند).
در اين ضمن و در تمام مدّت سؤال «من كه هستم؟»، را تكرار نمائيد.
سپس تنفّس را به روال معمولي ادامه دهيد (كشيدن نفس به درون سينه و در پي آن عمل بازدم،) و يك دقيقه ذهن را استرحت دهيد.
در تمام مدّت فوق، چشم ذهنتان را روي قلب ثابت نگهداريد. (محلّ قلب را قبلاً مشخّص كرده ايد).
تمرين فوق (كومبهاكاي خارجي)، را 5 بار صبح و 5 بار عصر تكرار نمائيد و بتدريج تعداد آن را افزايش دهيد، تا به 20 بار برسانيد.
پس از 5 تا 20 بار تمرين فوق، تمرين را مشابه مرحلة (2)، براي مدّتي كه انتخاب كرده ايد ادامه دهيد.
وقتي در طيّ تمرين افكاري مزاحم شما مي شوند، كه خواهند شد، به دنبال افكار نرويد، بلكه بلافاصله اين سؤال را زا خود بنمائيد :
افكرها براي چه كسي آمده اند؟» و جداب خواهد بود : «براي من».
سپس سؤال نمائيد : «من كه هستم؟»
و تمرين را به گونه اي كه در مرحلة (2)، گفته شده است ادامه دهيد.
در تمام مدّت، ذهن را روي قلب ثابت نگهداريد و «كومبهاكاي خارجي» را طبق آنچه كه در بالا ذكر شد، انجام دهيد.
مهمّ ترين قسمت تمرين ثابت نگه داشتن ذهن روي قلب است.
اگر تعداد زيادي فكر در طيّ تمرين برايتان پيش آمد بي حوصله نشويد، بلكه افكار را به روشي كه در بالا توضيح داده شده است از بين ببريد.
در هر بار تمرين سعي كنيد به تمرين هاي گذشتة خود نگاهي بيندازيد و دريابيد كه افكار در اين بار بيشتر مزاحم تمرين شما دشه اند يا كمتر؟ و سعي كنيد كه علّت آن را روشن نمائيد.
در بيشتر موارد، نوع غذائي كه مصرف كرده ايد، اثر قابل توجّهي را بر روي پيدايش افكار زيادي و زائد دارد.
از مصرف تخم مرغ، گوشت و سبزيجاتي از قبيل پياز ـ پيازچه ـ تره ـ سير ـ تربچه ـ قارچ ـ پسته شام احتراز شود.
در مصرف گوجه فرنگي، سيب زميني، بادمجان، امساك شود. كولادار (پپسي كولاـ كوكاكولا ...) و نيز از مصرف داروهاي خواب آور كاملاً اجتناب شود.
از آشاميدن مشروبات الكلي و كشيدن سيگار، جدّاً خودداري شود.
از مصرف غذاهاي شب مانده، كنسروها، غذاهاي يخ زده، غذاهاي تخمير شده (بخاطر نوع تخمير)، احتراز شود.
لبنيّات از قبيل شير، پنير سنّتي ايران، ماست، دوغ ...، غذاهاي مفيدي هستند و پروتئين و كلسيم بدن را نيز تأمين مي كنند.
آشاميدن شيرخالص گاو بصورت گرم، براي شام كمك بسيار خوبي براي مديتيشن در شب مي باشد.
تكرار روزانه و مرتّب تمرين و سؤال «من كه هستم؟» ؛ همچنين انجام تمرين قبل از خواب، موجب مي شود كه در طيّ خواب نيز سؤال بطور اتوماتيك تكرار شود و تمرين ادامه يابد و اين موجب خواهد شد كه تمرين خوبي در صبح داشته باشيد.
كساني كه مايل به انجام تمرين در صبح زود هستند، بهتر است به شام سبكتر با حجم كمتري قانع باشند.

مرحلة (4) : وقتي كه كاملاً در مرحلة (3)، جا افتاديد، بكوشيد تا در طيّ «كومبهاكا(1)»ي خارجي، توجّه را روي قلب بگذاريد (پيدا كردن محلّ قلب را در قسمت مربوط به مرحلة (1) توضيح داده ايم).
به آهستگي هوا را از سينه خارج كنيد و جريان بيرون راندن هوا از سينه را تحت نظر قرار دهيد.
توجّهتان را روي قلب بگذاريد و بداخل قلب فرو رويد.
در حاليكه توجّهتان روي قلب است، ذهناً سؤال كنيد «من كه هستم؟».
در نظر مجسّم كنيد كه به درون چاهي قرو مي رويد، تا شيئي را كه در آن انداخته ايد جستجو و پيدا نمائيد.
با حبس كردن نفس، با چشم ذهن به پيدا كردن منشأ ايگُو (نفس منيّت)، در درون قلب ادامه دهيد ؛ بهمان گونه كه براي پيدا كردن شيئي كوچكي در اطاق تاريكي به جستجو مي پردازيد و به كمك كشيدن انگشتانتان بر روي زمين، در جستجوي آن شئي هستيد.
باقيماندة نفس را از ريه بيرون دهيد و جستجو را همچنان دنبال كنيد. و در تمام مدّت، در حاليكه توجّهتان روي قلب است، ذهناً تكرار كنيد : «من كه هستم؟». با اين مفهوم كه من (ايگُو)، از كجا سرچشمه مي گيرد.
معمولاً 20 تا 30 ثانيه براي «كومبهاكا»ي خارجي كافي است ؛ ولي كساني كه به تمرين «پراناياما» عادت دارند، مي توانند نفس را براي مدّت طولاني تري حبس كنند ؛ ولي حبس كردن نفس مي بايستي بدون فشار باشد.
كشف خواهيد كرد كه اينگونه ثابت نگداشتن ذهن بر روي قلب، همراه با «كومبهاكا»ي خارجي به شما تمركز مي دهد، بطوريكه هرگونه صداي خارجي در اين ضمن، بخصوص در طيّ مراحل مقدّماتي موجب تكان شديد و ناگهاني بدن مي شود كه تأئيدي است بر وجود تمركز.
اين تمرين بعد از مدّتي ممكن است پيشرفت نمايد و ذهن را براي جستجو بدون هيچ نوع تلاشي آماده نمايد.
مرحلة چهارم، مرحلة تمرين اساسي «ماها يوگا» است ؛ زيرا «واسانا»هاي كوچكتري را كه در ابتدا جنجالي و مزاحم بودند و سدّ راه «مديتيشن» مي شدند ريشه كن مي سازد.
همچنين مرحلة چهارم موجب كاسته شدناز فعاليّت ذهن مي شود.
ضروري است تا فرد چندين سال به تمرين مرحلة (4)، بپردازد تا از منافع كامل آن برخوردار گردد. حتّي زماني كه مراحل بعدي تمرين مي شوند، اگر بهر دليلي ذهن بسيار آشفته باشد، انجام چند دقيقه تمرين مرحلة (4)، موجب برقراري آرامش خواهد شد.

آرامش و سكون ذهن
بعد از حدود ده سال و شايد كمتر، از تمرين ماها يوگا و با پيشرفت در تمرين، زماني فرا مي رسد كه بر اثر كاسته شدن از فعاليّت ذهن، احتمالاً انجام تمرين دشوار مي باشد. در اين مرحله لازم است به تمرين هاي زير كه بمنظور «آرام كردن و سكون ذهن»، است بپردازيد :
مرحلة (5) : در حاليكه نفس را از سينه به بيرون مي فرستيد، بسادگي و براي يكبار بگوئيد : «آرام باش». و ضمن «كومبهاكا»ي خارجي، در حاليكه ذهن را روي قلب ثابت نگاهداشته ايد، سعي كنيد كه بدون فكر باقي بمانيد و رد ضمن حبس و نگه داشتن نفس نيز از هر نوع فعاليّت ذهني خودداري نمائيد.

مرحلة (6) : وقتي باندازة كافي در مرحلة (5)، جا افتاديد، سعي كنيد كه بدون حبس و نگه داشتن نفس و بدون هيچ نوع تمرين ذهني، بطور معمول بدون فكر باقي بمانيد.
وقتي باين مرحله رسيديد، دقّت كنيد كه در طيّ تمرين خوابتان نبرد، زيرا در مرحلة بيداري، زماني كه فكري وجود ندارد، غالباً خواب فرا مي رسد.
آگاهي را با نگه داشتن ذهن روي قلب حفظ كنيد.
«آتما ويچارا»ي واقعي فقط از اينجا شروع مي شود ؛ زماني كه روي قلب ثابت شده ايد و فاقد امواج ذهني مي باشيد.
باقي ماندن در اين حالت، موجب خاموشي ذهن و معدوم شدن «واسانا»ها مي شود.
مراحل (4) تا (6)، مربوط به «تانوماناسي» (مرحلة سوّم از مراحل هفتگانة «جنانايُوگا» مي باشد). (به قسمت دوّم مراجعه نمائيد).

مرحلة (7) : وقتي كاملاً در مرحلة (6)، مستقر شده و جا افتاده ايد، بطور معمولي در «بدون فكر» بودن باقي بمانيد ؛ در حاليكه ذهن روي قلب يا هيچ تكيه گاه ديگري ثابت نشده است.
آرامش عميق و بمدّت طولاني، احتمالاً موجب تجربة آگاهي خالص مي شود كه منظور نهائي را به دنبال خواهد داشت.
آرامش عميق و بمدّت طولاني، احتمالاً موجب تجرية آگاهي خالص مي شود كه منظور نهائي را به دنبال خواهد داشت.
فرد مي تواند «سامادي(1)» و خواب را بطريق زير از هم تفكيك نمايد :
در «سامادي»، سر بصورت مستقيم باقي مي ماند و فرد بطور مبهمي از صداهاي خارج مطلّع است. در عين حال آگاهي توأم با آرامش ذهن وجود دارد.
در خواب تجربيّات فوق وجود ندارد.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی