شما با دانستن عواملي كه فرد را در معرض خطر اعتياد قرار مي دهد ، مي توانيد افراد در معرض خطر را شناسايي كنيد و براي پيش گيري از ابتلاي آنان به اعتياد ، اقدامات لازم را به عمل آوريد . اين عوامل مي توانند موجب اعتياد فرد شوند و يا افرادي را كه قبلاً معتاد بوده اند و درحال حاضر ترك كرده اند مجدداً به سمت اعتياد سوق دهند .

 1- عوامل كه مربوط به خود فرد است
·  كمبود اعتماد به نفس: مانند فردي كه در مقابل درخواست دوستانش براي كشيدن حشيش حرأت مخالفت ندارد .

·  تمايل به اعمال زشت و خلاف: كسي كه مرتب دزدي مي كند يا دوست دارد به ديگران آسيب برساند يا دعوا راه بياندارد ممكن است به اعمال خلاف ديگري مثل مصرف مواد نيز تن بدهد .

·   ناراحتي رواني : مثل كسي كه ناراحتي اعصاب دارد و براي كاهش افسردگي خود به جاي مراجعه به پزشك مصرف مواد را شروع مي كند .

·  درد يا بيماري جسمي مزمن : مانند فرد مسني كه دچار پادرد است يا كودكي كه گوش درد دارد و به جاي درمان توسط پزشك ، خود فرد يا خانواده او به اشتباه از ترياك استفاده مي كنند .

·   نظر مثبت نسبت به مواد : مثلاً نوجواني كه فكر مي كند مصرف مواد نشانه برگي و احترام است .

·   داشتن زمينه ارثي :فردي كه يكي از اعضاي خانواده يا بستگانش معتاد باشد ، احتمال اعتيادش بيشتر است .

·   مورد خشونت قرار گرفتن : مانند پسر نوجواني كه مرتب از پدرش كتك مي خورد و به همين دليل بيشتر اوقات غصه دار و ناراحت است .

·   وضعيت بد تحصيلي :دانش آموزي كه نمي تواند به خوبي همكلاسان خود درس بخواند و يا مدرسه را رها مي كند احتمال دارد به مصرف مواد آلوده شود.

2- عواملي كه به خانواده ‌فرد مربوط است :
·  مصرف مواد توسط اعضاي ديگرخانواده: مانند فردي كه پدر يا برادرش در حضور او ترياك مي كشند .

·   رها كردن فرزند به حال خود : مانند كسي كه فاقد پدر يا مادر است ويا پدر و مادر به نيازهاي او توجهي ندارند و مراقب اعمال و رفتارش نيستند ، يا فردي كه والدينش اورا به دليل اعمال و رفتار نا پسند ترد كرده اند .

·  تشنج و درگيري در خانواده :مثل فردي كه به علت در گيري هاي مكررميان والدينش هميشه تحت فشار است . 

·  عوامل فردي ، خانوادگي و محيطي خاصي مي توانند فرد را در معرض خطر اعتياد قراردهند.هرچه تعداد اين عوامل در هر فرد بيشتر باشد، احتمال ابتلاء بيش  مي شود.

 عوامل فردي ، خانوادگي و محيطي خاصي مي توانند فرد را در معرض خطر اعتياد قراردهند.هرچه تعداد اين عوامل در هر فرد بيشتر باشد، احتمال ابتلاء بيش  مي شود.
 
3- عواملي كه به اطرافيان و محيط فرد مربوط است :
·   دوستان معتاد : دوستان يا اطرافيان معتاد با تشويق فرد به مصرف مواد اورا در معرض خطر مصرف قرار مي دهند .

·    طرد شدن از طرف معلّمان، دوستان ، بستگان : كسي كه دوستان زيادي ندارد و يا اطرافيان حاضر به پذيرش او نيستند احساس تنهايي مي كند ودر مواقع نياز از راهنمايي و حمايت ديگران برخوردار نمي شود .

·   مهاجرت : تغيير محل زندگي از روستايي به روستاي ديگر يا از روستا به شهر يا از شهري به شهر ديگر باعث مي شود كه فرد با محيط ، مشكلات و شرايط جديدي روبرو شود كه با آن بيگانه است ، در حالي كه حمايتهاي قبلي خانواده و آشنايان خود را نيز از دست داده است . چنين فردي اگر توانايي حل مشكلات جديد را نداشته باشد ممكن است دچار ناراحتي اعصاب شود و يا از افراد معتاد براي حل مشكلاتش كمك بگيرد

·   دسترسي اسان به مواد : در روستا ها يا محله هايي كه مواد ارزان ، آسان و فراوان يافت مي شود احتمال مصرف مواد توسط نوجوانان و جوانان بيشتر است .

·   فشار هاي ناشي از محيط :خشك سالي ، زلزله ، و به طور كلي هر مشكلي كه باعث اشكال در تأميت مايحتاج زندگي فرد شود اورا در معرض خطر قرار مي دهد .