همه چيز در مورد ايدز

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: ايدز HIV

موضوع: همه چيز در مورد ايدز

در سال‌هاي نخستين كشف بيماري ايدز، گروه زيادي از محققان و جامعه‌شناسان گمان مي‌كردند كه ايدز بيماري‌اي است كه عمدتاً مردان را مبتلا مي‌كند. اگر روزي عابري در خيابان از كنار شما گذشت كه بر روي يقه لباسش روبان قرمزرنگي زده بود، بدانيد كه او براي آگاهي يافتن و آگاهي دادن به مردم درباره بيماري ايدز فعاليت مي‌كند. در بسياري از كشورها، نصب روبان رنگي بر روي يقه لباس يا سينه افراد نشان از يك آرمان دارد؛ مثلاً، روبان صورتي نماد مبارزه با سرطان سينه، روبان سرخ و سفيد و آبي نماد جمهوري‌خواهان ايرلندي و روبان آبي نماد آزادي بيان در شبكه جهاني اينترنت است.

در سال ????، ?? نفر از هنرمندان در شهر نيويورك امريكا به سرپرستي «پاتريك اوكانل» جمعيت ايدز تجمسي (Aids Visual) را تشكيل دادند. آنها بسياري از دوستان خود را در اثر ابتلا به بيماري ايدز از دست داده بودند و مي‌خواستند با تشكيل اين جمعيت، با به خدمت گرفتن هنر، به نبرد بيماري مرگبار ايدز بروند.
«اوكانل» كه خود به بيماري ايدز مبتلاست بر روي تك‌تك لباس‌هايش يك روبان كوچك قرمز‌رنگ نصب كرده است. او امروز با ايدز زندگي مي‌كند.
هرچند كه اين جمعيت پس از روبان قرمز، نماد بيماري ايدز، تاكنون اثر هنري ديگري نداشته، به اعتقاد«اوكانل»، روبان قرمز اثر هنري چشمگيري در دوران پست‌مدرن است. او آرزو دارد كه ايكاش مي‌توانست تمام شهرتي را كه براي ارائه طرح روبان قرمز كسب كرده پس مي‌داد، ولي مرگ دوستان مبتلا به ايدزش را به چشم نمي‌ديد.
? تاريخچه ظهور بيماري ايدز
در سال ????، ? مورد وخيم ابتلا به بيماري «ساركوم كاپوسي» (Kaposi&#???;s Sarcoma) كه نوعي سرطان بدخيم عروقي است، در ميان مردان همجنس‌گراي نيويورك گزارش شد. اين نوع سرطان نادر است و معمولاً سالمندان را گرفتار مي‌كند. همزمان با اين رويداد، شمار مبتلايان به‌نوعي عفونت نادر ريوي نيز در نيويورك و كاليفرنيا افزايش يافت. مسئولان بهداشت و درمان امريكا در آن زمان علت شيوع ناگهاني اين دو بيماري را نمي‌دانستند؛ اما امروزه اين دو واقعه پزشكي مصادف با تولد بيماري ايدز در زندگي بشري در نظر گرفته مي‌شود. طي يك سال، اين بيماري ناشناخته گسترش يافت ودر ???? سال،AIDS به ‌معني «سندروم نقص ايمني اكتسابي» (Aquiried Immune Deficiency Syndrome نام گرفت. رفته‌رفته، اين بيماري نه فقط همجنس‌گرايان، بلكه گروه‌هاي مختلفي از مردم را مبتلا كرد. بيماران هموفيلي و معتادان، گروه‌هاي بعدي بودند.
در اين سال‌ها، بيماري جديدي در فقيرترين قاره جهان به معضلي جدي تبديل شد. اين بيماري را افريقايي‌ها در زبان بومي«اسليم» (SLIM) به‌ معني مرگ در نتيجه تحليل تدريجي بدن مي‌ناميدند، به دنبال تحقيقات بيشتر، مشخص شد كه اين بيماري همان ايدز است.
در سال ????، تلاش دانشمندان و محققان براي كشف علت بيماري كشنده ايدز به نتيجه رسيد. گروهي تحقيقاتي به سرپرستي «رابرت گالو» ادعا كرد كه عامل اين بيماري را شناسايي كرده‌ است. البته اين گفته به‌شدت با اعتراض محققان فرانسوي كه ماه‌ها قبل ويروس HIV را شناسايي كرده بودند روبه‌رو شد.
براساس آخرين تحقيقات بر روي ويژگي‌هاي ژنتيكي ويروس HIV، اين ويروس از تركيب دو ويروس مختلف در شامپانزه به‌وجود آمده است. ويروس HIV از ديدگاه علم ويروس‌شناسي به گروهي از ويروس‌ها تعلق دارد كه در ميمون‌ها بيماري‌زا هستند. يافته ژنتيكي مذكور اين نظريه را كه ايدز طي يك قرن گذشته در جنگل‌هاي غرب افريقا ظهور كرده است، تأييد مي‌كند. جالب آنكه هرچند نخستين مورد ابتلا به ايدز در سال ???? در امريكا گزارش شده است، شواهد نشان مي‌دهد كه اولين قرباني ايدز در اين كشور، يك جوان سياه‌پوست بوده كه در ???? درگذشته است.
? ايدز، از سرماخوردگي ساده تا مرگ
اگر فرد بالغي دو علامت اصلي بيماري ايدز را همراه با يكي از نشانه‌هاي فرعي داشته باشد، به شرطي كه براي نقص سيستم ايمني بدنش علت مشخصي مانند سوء‌تغذيه شديد و ساير علل شناخته‌شده وجود نداشته باشد، مبتلا به ايدز است.
علائم اصلي اين بيماري شامل كاهش وزن بيشتر از ده درصد و اسهال مزمن بيش از يك ماه است. نشانه‌هاي فرعي آن سرفه پايدار به ‌مدت بيش از يك ماه و عفونت پوستي همراه با خارش و تبخال‌هاي «زونايي» است. مجموعه اين علائم در نتيجه نقص سيستم ايمني بدن انسان و رشد عفونت‌هاي فرصت‌طلب ايجاد مي‌شوند.
دكتر شيرين افهمي، متخصص بيماري‌هاي عفوني و گرمسيري و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران، چگونگي استقرار بيماري ايدز در بدن انسان را شرح مي‌دهد. به گفته وي، سه تا شش هفته پس از ورود ويروس به بدن، علائم سرماخوردگي معمولي به صورت تب، گلودرد، بزرگي غدد لنفاوي، درد مفاصل و عضلات، سردرد، ضعف و بي‌حالي، بي‌اشتهايي، كاهش وزن، تهوع و استفراغ، اسهال و گاه ضايعات جلدي بروز مي‌كند. اين دوره بدون درمان، پس از گذشت يك تا سه هفته ،خودبه‌خود بهبود پيدا مي‌كند. خطرناك‌ترين مرحله بيماري دوره بدون علامت HIV است. ويروس هشت تا ده سال، بدون ايجاد هيچ علامت باليني مشخصي در بدن شخص باقي مي‌ماند. شخص به‌ظاهر سالم در اين دوره بيماري را به سايرين منتقل مي‌كند. بسياري از افراد آلوده به ويروس HIV، بدون اطلاع از آلودگي خود در دوره بدون علامت، تعداد زيادي از افراد در معرض خطر را آلوده مي‌كنند. در اين مرحله، تشخيص تنها از طريق بررسي‌هاي آزمايشگاهي انجام مي‌شود.
در مرحله آخر، بيماري ايدز با عوارضي مانند اسهال بيش از يك ماه، تب طولاني، كاهش وزن بيشتر از ده درصد، تعريق شبانه، خستگي و بي‌حالي، بزرگي غدد لنفاوي و عوارض عصبي چهره اصلي خود را نشان مي‌دهد. در مرحله نهايي، اين ويروس مرگبار به تماشاي قرباني خود مي‌نشيند و فردي كه دچار ضعف سيستم ايمني شده با يك عفونت ساده مي‌ميرد. عوامل متعددي باعث تسريع بروز مرحله فعال بيماري ايدز مي‌شود؛ ازجمله، برخي عفونت‌هاي ميكروبي و ويروسي، تغذيه بد، استفاده از مواد مخدر و الكل، و استرس زياد.
? راه‌هاي انتقال، در هاله‌اي از ابهام و شرم
? راه‌هاي انتقال ويروس HIV در چهار گروه اصلي جاي مي‌گيرند:
?) تماس جنسي مشكوك :
همه افراد، مرد و زن، پير و جوان، ثروتمند و فقير، بر اثر تماس جنسي با فرد آلوده به ويروس HIV ممكن است آلوده شوند. اين روش انتقال ويروس ?? درصد از موارد آلودگي در سراسر دنيا را به‌ خود اختصاص داده است. نكته مهم آنكه ابتلا به ساير عفونت‌هاي دستگاه تناسلي، به‌ويژه زخم‌هايي در اين نواحي، خطر انتقال ويروس HIV در هر بار تماس جنسي را با ضريبي معادل ده تا صد برابر افزايش مي‌دهد.
?) مادر آلوده:
مادران آلوده به ويروس HIV در صورت باردار شدن ممكن است، طي بارداري، هنگام زايمان يا بعد از زايمان، به‌ويژه از طريق شير دادن، ويروس را به كودك خود منتقل كنند. مادراني كه بعد از زايمان به ويروس ايدز آلوده مي‌شوند نيز، با احتمال ?? ‌درصد، از طريق شيردهي عفونت را به كودك خود انتقال مي‌دهند. در حدود ? درصد از موارد انتقال ويروس HIV در سراسر جهان از طريق مادر آلوده به كودك است.
به زنان آلوده به HIV توصيه مي‌شود كه باردار نشوند و در صورت بارداري به آن خاتمه دهند. مصرف داروهاي ضد ويروس به ميزان زيادي از ابتلاي جنين پيشگيري مي‌كند و زن HIV مثبت باردار بايد به روش سزارين زايمان كند و از تغذيه نوزاد با شير خود خودداري كند.
?) خون و فرآورده‌هاي خوني آلوده:
در حدود چهار درصد از حاملان ويروس در جهان، به علت دريافت خون يا فرآورده‌هاي خوني آلوده به اين ويروس، به ايدز مبتلا شده‌اند. البته هم‌اكنون، با كنترل دقيق نمونه‌هاي خون، انتقال از اين روش به ميزان قابل توجهي كاهش يافته است.
?) استفاده مشترك از لوازم تيز و برنده:
وسايلي كه در سطح بدن خراش يا سوراخ ايجاد مي‌كنند، از قبيل ابزار حجامت و خالكوبي و ختنه و طب سوزني و تيغ سلماني، مسواك، وسايل سوراخ كردن گوش، تجهيزات دندانپزشكي، سرنگ و سرسوزن، ماشين اصلاح و اپي‌ليدي، اگر بدون ضدعفوني كامل مشتركاً استفاده شوند، ممكن است ويروس HIV را منتقل كنند. طبق آمارهاي جهاني، ?? درصد از موارد انتقال ويروس HIV از اين طريق است. هر وسيله‌اي كه به خون فرد آلوده آغشته شود، در صورت تماس با زخم و مايعات بدن فرد ديگر، ممكن است آلوده‌كننده باشد.
اما در اغلب روابط سالم اجتماعي احتمال انتقال ويروس HIV وجود ندارد يا نزديك به صفر است.
خوردن غذاي آغشته به خون آلوده به ويروس HIV، نيش حشرات، به خصوص نيش پشه، تماس‌هاي معمولي مانند دست دادن و در آغوش گرفتن و بوسيدن، سرفه و عطسه، استفاده از رختخواب مشترك، استفاده از ظروف غذاخوري مشترك، استفاده از تلفن عمومي، استخر و توالت عمومي، دست زدن به دستگيره وسايل نقليه عمومي مانند اتوبوس يا تاكسي بيماري ايدز را منتقل نمي‌كند.
ويروس HIV نسبت به حرارت بسيار حساس است و در برابر نور خورشيد غيرفعال مي‌شود. گزارش‌هاي مختصري در مورد پايداري اين ويروس در لخته خون به مدت شش روز وجود دارد.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی