عواقب ناگوار زايمان غير طبيعي

پزشکي(سلامتي و بهداشت) :: مسائل بارداری

موضوع: عواقب ناگوار زايمان غير طبيعي

جدا از صرف هزينه هاي هنگفت درماني ، خونريزي ، عفونت و تاخير در بهبودي از جمله عوارض جدي سزارين هستند که اکنون بسياري از خانواده ها به آن توجهي ندارند.
نتايج تحقيقات انجام شده در دنيا ، در ميان دو گروه از نوزاداني که با روشهاي طبيعي و سزارين متولد شده اند، نشان داده که با افزايش سزارين اين آسيبها نظير ميزان فلج ها به ويژه فلج مغزي ، کاهش نيافته است.

در حالي که در اروپا ، زايمان با روش سزارين 10 تا 30 درصد زايمان ها را شامل مي شود ، اين وضعيت در ايران ، افزايش و رشد قابل ملاحظه اي نسبت به زايمان طبيعي دارد ، به طوري که 40 تا 60 درصد زايمان ها در کشور امروزه با روش سزارين صورت مي گيرد که از آمار استاندارد جهاني خيلي بيشتر است.

عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي در خصوص زايمان به روش سزارين ، مي گويد: اينکه در برخي موارد عنوان شده اگر نوزاد به روش سزارين متولد شود باعث کاهش ميزان آسيبهاي وارده بر او مي شود ، نمي تواند صحيح باشد. چون نتايج تحقيقات انجام شده در دنيا ، در ميان دو گروه از نوزاداني که با روش هاي طبيعي و سزارين متولد شده اند ، نشان داده که با افزايش سزارين اين آسيبها نظير ميزان اين فلج ها به ويژه فلج مغزي کاهش نيافته است.

در حال حاضر 76 درصد بيمارستانهاي داراي زايشگاه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکي مشهد در خراسان رضوي ، امکانات زايمان بدون درد را دارند. در اين مراکز ، روشهاي دارويي زايمان بدون درد شامل استفاده از گازهاي انتونکس (‪ (Entonox‬و روش اپيدورال (نوعي بيهوشي) کاربرد داشته است.

تعداد بيمارستانهاي داراي زايشگاه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکي مشهد را 39 بيمارستان عنوان مي کند و مي گويد: نهادينه کردن روشهاي زايمان بدون درد در راستاي کاهش آمار سزارين که طي سالهاي اخير در کشورمان روند صعودي داشته ، طبق يک برنامه کشوري در حال انجام است.

در سال 1377 ميانگين سزارين در بيمارستانهاي تابعه دانشگاه علوم پزشکي مشهد 29 درصد از زايمان ها را شامل مي شد اما ، در حال حاضر ساليانه حدود 100 هزار زايمان در خراسان رضوي انجام مي شود که به طور ميانگين 36 درصد آنها به روش سزارين است. اين در حالي است که ميزان سزارين در بيمارستانهاي خصوصي 52 درصد و در بيمارستانهاي دولتي خراسان رضوي 32 درصد گزارش شده است.

طبق برنامه ريزي وزارت بهداشت ، طي مدت 5 سال از سال 1380 تا 1385 ، شيوع سزارين که در حال حاضر 40 درصد است ، بايد به کمتر از 25 درصد کاهش يابد. بر اساس شاخص هاي سازمان بهداشت جهاني ميزان سزارين حداکثر بين 5 تا 15 درصد از زايمان ها را شامل مي شود.

***************
شيوع افسردگي پس از زايمان سزارين

نتايج به دست آمده از يک بررسي نشان داده است که تولد نوزاد به روش سزارين ، افسردگي هاي بعد از زايمان را کاهش نخواهد داد. آزمايش هاي انجام شده در زمينه بارداري نتايج ضد و نقيضي را به دنبال داشته اما در عين حال دانشمندان بر اين باورند عمل سزارين مي تواند افسردگي بعد از زايمان را در مادران بيشتر کند.

گزارشات منتشر شده در آخرين شماره نشريه پزشکي بريتانيا ، نشان مي دهد مطالعات بر روي بيش از 14 هزار زن ، سزارين خطر ابتلا به افسردگي هاي پيش از زايمان را بيشتر خواهد کرد. آمارها نشان مي دهد بيش از 15 درصد زنان پس از تولد نوزاد خود به افسردگي مبتلا مي شوند که اين رقم در بين تعداد زناني که هر روزه زايمان مي کنند عادي به نظر مي رسد.

جدا از صرف هزينه هاي هنگفت درماني ، خونريزي ، عفونت و تاخير در بهبودي از جمله عوارض جدي سزارين هستند که اکنون بسياري از خانواده ها به آن توجهي ندارند.

يک کارشناس ارشد مامايي ، مهم ترين عامل در گرايش زنان باردار را به سزارين ترس از درد زايمان عنوان مي کند و مي افزايد: آموزش و آگاهي مادران از فوايد زايمان طبيعي و خطرات سزارين بايد در جامعه نهادينه شود. در اين راستا نهادينه کردن روشهاي زايمان بدون درد اعم از روش هاي دارويي و غير داوريي از سوي وزارت بهداشت در بيمارستانها مد نظر است.

زايمان در آب ، آمادگي جهت زايمان ، تغذيه و مراقبت هاي کامل دوران بارداري ، تن آرامي و کاهش استرس ، آموزش پرسنل و تجهيز زايشگاهها و فراهم کردن ارتباط همسر و خانواده او در حين زايمان از جمله روش هاي غير دارويي زايمان بي درد هستند.
************
زايمان طبيعي ايده آل تر از سزارين

دت بستري شدن و توانايي بازگشت به کارهاي عادي و روزمره بعد از زايمان طبيعي خيلي کمتر از سزارين است و مادراني که زايمان طبيعي داشته اند زودتر به خانواده خود ملحق مي شوند. حجم خوني که مادر طي زايمان طبيعي از دست مي دهد تقريبا نصف يک عمل سزارين است ، لذا خطر خونريزي و کم خوني ، در يک زايمان طبيعي خيلي کمتر از زايمان به طريق سزارين است.

همچنين ، خطرات و ريسک بيهوشي براي زايمان طبيعي وجود ندارد ، در حالي که براي مادراني که به روش سزارين زايمان مي کنند ، اين خطرات اجتناب ناپذير است. از نظر اقتصادي نيز ، زايمان طبيعي به نفع مادر ، بيمارستان و جامعه است.

درصد ابتلاء به عفونت در بين مادران سزارين شده بيشتر از مادراني است که زايمان طبيعي نموده اند. مادراني که زايمان طبيعي داشته اند در دادن آغوز به نوزاد خود موفق تر هستند ، چرا که خوردن آغوز يا کلستروم به عنوان اولين واکسن براي کودک منافع بسياري دارد. مادراني که زايمان طبيعي نموده اند در امر شيردهي به نوزاد خود موفق تر از مادراني هستند که به طريق سزارين نوزاد خود را به دنيا آورده اند.

پس از زايمان طبيعي ، مادران با انجام ورزشهاي مناسب ، به مراتب سريع تر از زماني که سزارين مي شوند ، مي توانند تناسب اندام خود را به دست آورند. به طور متوسط مدت اقامت مادران سزاريني در بيمارستان 5/2 برابر مادراني است که زايمان طبيعي داشته اند. بعضي از خانمها دوست دارند در طول مدت زايمان خود کاملا هوشيار بوده و به طور کامل در جريان روند زايمان قرار گيرند. در مدت انجام عمل سزارين ممکن است از بيهوشي عمومي استفاده شود ، در نتيجه تماس اوليه نوزاد با مادر و شروع شيردهي به نوزاد به تاخير مي افتد.

*****************
سزارين هاي غير ضروري

تحقيقات انجام شده نشان مي دهد 75 درصد سزارين هايي که در کشور انجام شده ، غير ضروري و به صورت انتخابي بوده است.

ماهرخ دولتيان ، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي ؛ ميزان بالاي سزارين هاي غير ضروري در کشور را زنگ خطري براي مسئولان دانسته و مي گويد: مادران به ميزان بيشتري به انجام مشاوره هاي دقيق براي آگاهي از عوارض زايمان سزارين نياز دارند.

تحقيقات انجام شده در کشور نشان مي دهد سزارين به عنوان مهم ترين خطر جدي افسردگي پس از زايمان است. بنابراين مشاوره زنان پيش از زايمان و ارائه آموزشهاي لازم در دوران بارداري به آنان به ميزان زيادي موثر خواهد بود چون مادران را در انتخاب روش صحيح زايمان راهنمايي مي کند. راهنمايي و ترغيب مادران به زايمان به روش طبيعي موجب مي شود که از بسياري عوارض و ايجاد هزينه هاي سنگين ناشي از زايمان سزارين پيشگيري کرد.

نتايج تحقيقات نشان مي دهد که بايد در مورد مسائلي نظير افسردگي پس از زايمان ، عوارض و پيامدهاي ناگوار آن بر روي خانواده ، افزايش بي رويه سزارين و نيز ساير ابعاد و اثرات روحي پس از انجام سزارين ، تحقيقات بيشتري صورت گيرد تا بتوان در جهت تحقق هدف مهم که همان زايمان ايمن و نوزاد و جامعه سالم حرکت کرد.

ماماها نخستين کساني هستند که با زنان باردار رابطه برقرار کرده و مي توانند با شناسايي عوامل خطر به آنها کمک کرده تا در صدد رفع مشکلات ايجاد شده برآيند. بنابراين مسئولان بايد در مورد مراقبت هاي بارداري به وسيله انجام مشاوره دقيق با مادران در مورد انتخاب نوع زايمان ، مزاياي زايمان طبيعي و زيان هاي زايمان سزارين که معمولا توسط ماماها صورت مي گيرد ، جايگاه ويژه اي را براي اين حرفه در نظر گيرند.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی